Ziemniaki - historia, skład, właściwości, przepisy

spis treści
rozwiń

Niedoceniane i często uważane za zbędny składnik naszej diety ziemniaki są w rzeczywistości bogatym źródłem witamin i składników odżywczych. Nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak wiele dobra niosą naszemu organizmowi i świadomie eliminujemy je z diety uważając, że to one są głównym winowajcą dodatkowych kilogramów i centymetrów w pasie. Nic bardzie mylnego – ziemniaki są dużo mniej kaloryczne niż warzywa strączkowe czy... czosnek. Dlaczego jeszcze warto je jeść?

1. Ziemniaki - historia

Co roku każdy z nas zjada prawie 30 kilogramów ziemniaków. Zanim jednak warzywa te dotarły na nasze stoły, znane były jedynie mieszkańcom Ameryki Południowej, którzy uprawiali je już od VI tysiąclecia przed naszą erą . Do Europy dotarły dzięki hiszpańskim konkwistadorom, jednak początkowo doceniano tylko walory estetyczne ich kwiatów. Kiedy jednak zaczął panować głód, najubożsi zaczęli wykopywać spod ziemi znane nam dziś bulwy. Głód został zażegnany, jednak ziemniaki na stałe weszły do menu ubogich. W Polsce ziemniak stał się popularny dzięki Janowi III Sobieskiemu i jego wyprawie na Wiedeń. Tam król otrzymał ziemniaki w prezencie, które potem przywiózł do kraju. Obecnie na całym świecie uprawia się ponad 5 tysięcy odmian ziemniaków.

Zobacz film: "Jak zdrowo jeść i tracić na wadze?"

2. Ziemniaki - skład

Ziemniaki to przede wszystkim bogate źródło witaminy C. Młody ziemniak średniej wielkości zawiera 16 mg tej witaminy, podczas gdy dzienne zapotrzebowanie to 60 mg. Wystarczą więc 4 ziemniaki, aby zapewnić sobie odpowiednią dawkę witaminy C w ciągu dnia. W żółtych odmianach ziemniaków znajduje się dużo beta-karotenu, natomiast we wszystkich ich rodzajach znajdziemy witaminę A, B1, B2, B6, D, E, H, K oraz PP. Oprócz nich w warzywach tych znajdziemy siarkę, wapń, potas, żelazo, magnez, fluor, mangan i jod.

6 rzeczy, które sprawiają, że warzywa w twojej diecie są mniej zdrowe
6 rzeczy, które sprawiają, że warzywa w twojej diecie są mniej zdrowe [8 zdjęć]

Załadowałeś swój koszyk w warzywniaku po brzegi? To świetnie! Planujesz w przyszłym tygodniu serwować...

zobacz galerię

3. Ziemniaki - właściwości zdrowotne

Wbrew temu, co wielu z nas sądzi – ziemniaki nie są tuczące. Wysokokaloryczne są za to dodatki, z którymi zgodnie z polską tradycją je podajemy. Tłuszcz, śmietana czy gęste sosy nie pozostają bez znaczenia. Sam gotowany ziemniak jest lekkostrawny, a jego składniki są łatwo przyswajalne dla organizmu. W 100 g tego warzywa znajduje się zaledwie 75 kalorii. To 5-krotnie mniej niż w takiej samej ilości soi i 2-krotnie mniej niż w 100g czosnku. Ziemniaki gotowane, dzięki wysokiej zawartości skrobi polecane są osobom, których dolegliwości układu pokarmowego zmuszają do stosowania lekkostrawnej diety. Skrobia sprawia, że są łatwo przyswajalne i nie zalegają w żołądku ani w jelitach, powodując ich podrażnienie. Ziemniaki charakteryzują się także dużą zawartością błonnika. W związku z tym powinny być regularne jedzone jeśli cierpimy na uciążliwe, nawracające zaparcia.

Zawartość sodu sprawia, że ziemniaki polecane są osobom chorującym na serce. Jako, że znajduje się w nich mało sodu, mogą z powodzeniem być stosowane przez nadciśnieniowców. Ponadto brytyjscy naukowcy dowiedli, że znajdują się w nich kukoaminy, czyli związki, które charakteryzują się właściwościami obniżającymi ciśnienie krwi. Zawartość wolno rozkładającej się skrobi sprawia, że powstała glukoza przez dłuższy czas zapewnia nam poczucie sytości i energię na kolejne godziny po posiłku.

Niegdyś sądzono, że nic tak jak ziemniaki nie pozbywa się bólu. Do tej pory, według naturalnej medycyny, na bolącą głowę kładzie się plastry surowych ziemniaków, a na zwichnięte kolano przykłada się okład z wyciśniętych przez praskę i umieszczonych w lnianej ściereczce gotowanych ziemniaków.

Nie wszyscy jednak powinni spożywać ziemniaki w takiej samej ilości. Ograniczyć je w swojej diecie powinni chorzy na niewydolność nerek lub ci, u których stwierdzono zbyt wysoki poziom potasu we krwi. Jedzenie ziemniaków może okazać się równie niebezpieczne dla dla osób cierpiących na reumatyzm. Udowodniono, że mogą one powodować sztywność stawów i ból.

4. Ziemniaki - przepisy

To jaką odmianę ziemniaka wybierzemy powinno zależeć od tego, co chcemy z nich przygotować. Jeśli planujemy przyrządzić sałatkę z gotowanymi ziemniakami, to wybierzmy te, których miąższ nie rozsypuje się po ugotowaniu. Będzie to np. ruta, malwa czy sokół. Jeśli planujemy przygotować placki lub kopytka, to wybierzmy irgę, arkadię lub beryl. Miąższ tych ziemniaków charakteryzuje się mączystą strukturą i rozpada się po ugotowaniu. Jeśli jednak najczęściej pieczemy lub gotujemy ziemniaki jako dodatek do obiadu, to sprawdzą się wszystkie odmiany, a wszystko zależy od tego, czy wolimy odmianę żółtą czy białą.

Swoich miłośników znajdą zarówno ziemniaki gotowane tradycyjnie, pieczone lub smażone. Jednak najmniej witaminy C stracą te, które zostaną ugotowane na parze. Jesienią nic tak nie smakuje, jak ziemniaki zawinięte w folię i pieczone w żarze z ogniska. Jeśli jednak wolimy bardziej wyrafinowaną formę ziemniaków jako dodatku do obiadu, to przygotujmy je w wersji z szafranem. Przygotowanie ziemniaków zależy tylko od naszej fantazji – możemy je nadziewać, zapiekać, dusić  czy smażyć z nich placki. Możemy być pewni, że w każdej formie będą smakowały znakomicie.

Następny artykuł: Słodycze

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!