Badania w ciąży - nieinwazyjne i inwazyjne badania prenatalne

Badanie prenatalne to badanie przeprowadzane w okresie rozwoju wewnątrzmacicznego (w czasie ciąży), przed urodzeniem dziecka – po to, by wykryć choroby lub wady wrodzone płodu. Dzięki badaniom w ciąży można rozpocząć leczenie już w łonie matki – tzw. leczenie in utero (np. w przypadku zaburzeń rytmu serca, małopłytkowości, konfliktu serologicznego, a także niektórych wad układu nerwowego i serca – tu możliwa jest wewnątrzmaciczna chirurgia płodu lub zaraz po przyjściu dziecka na świat. Poza tym badania w ciąży dają rodzicom możliwość zdecydowania, czy chcą oni kontynuować ciążę w przypadku ciężkich wad.

1. Badania w ciąży - nieinwazyjne badania prenatalne

Przygotowanie do USG
Przygotowanie do USG

Dzięki najnowszej technologii przyszła mama może zobaczyć przestrzenny obraz swojego dziecka. Badanie...

zobacz galerię

Zobacz film: "Cała prawda o multiwitaminach"

Diagnostyka prenatalna może mieć charakter nieinwazyjny (USG, badanie surowicy matki) bądź inwazyjny (amniopunkcja, biopsja kosmówki, kordocenteza). Badania w ciąży nieinwazyjne są całkowicie bezpieczne dla dziecka i matki. Jednak ich wynik pozwala tylko na oszacowanie możliwości wystąpienia choroby, tzn. np. jeśli wynik był nieprawidłowy, nie przesądza to o wystąpieniu wady, jeśli zaś prawidłowy – też nie ma 100% pewności, że dziecko będzie zdrowe.

  • Badanie ultrasonograficzne (USG)

Wykonuje się je między 11. a 14., 18. a 22. i 28. a 32. tygodniem ciąży. Najważniejsze jest badanie w I trymestrze, ponieważ pozwala uwidocznić niektóre wady (defekt cewy nerwowej, wady serca, bezmózgowie) oraz zaburzenia strukturalne (zwiększona przezierność karku, brak kości nosowej, zniekształcenie stóp), mogące wskazywać na zespół wad, np. zespół Downa, zespół Edwardsa czy Turnera.

  • Badanie surowicy matki

Wykonuje się w I lub II trymestrze. W teście potrójnym bada się stężenia α-fetoproteiny (AFP – białko wytwarzane przez płód we wczesnej ciąży), ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) oraz estriolu. Ich nieprawidłowe ilości zwiększają ryzyko wystąpienia wymienionych wyżej chorób. Test podwójny wykonuje się w 11.-14. tygodniu ciąży, oznaczając stężenie β-hCG i białka PAPP-A (białko powstające w trofoblaście – część zarodka, która później będzie tworzyć kosmówkę). Nieprawidłowe stężenie parametrów zwiększa możliwość pojawienia się chorób genetycznych.

2. Badania w ciąży - inwazyjne badania prenatalne

Badania w ciąży inwazyjne zalecane są tylko w uzasadnionych przypadkach, ponieważ mogą pojawić się powikłania, z utratą ciąży włącznie. Ryzyko jest niewielkie – w zależności od rodzaju zabiegu wynosi 0,5-2% (1-4 poronienia na 200 przeprowadzonych badań). Tego typu badania w ciąży pozwalają określić, czy występują zaburzenia chromosomowe i otwarte wady ośrodkowego układu nerwowego (mózg, rdzeń kręgowy). Uzyskany materiał można wykorzystać do badania kariotypu płodu (ocena wyglądu i liczby chromosomów), aktywności enzymów oraz wykonania analizy DNA.

  • Amniopunkcja(amniocenteza)

Wykonywana jest po ukończonym 14. tygodniu ciąży (amniopunkcja wczesna – metoda preferowana) lub między 15. a 20. tygodniem ciąży (amniopunkcja późna). Polega na nakłuciu powłok brzusznych jam owodni pod kontrolą USG i pobraniu 20 ml płynu owodniowego. To w nim zawarte są komórki płodu pochodzące ze skóry, dróg moczowych, oddechowych i przewodu pokarmowego. W większości są martwe, ale te żywe hoduje się na pożywce i wykorzystuje do badania kariotypu. Amniopunkcję stosuje się przy wykrywaniu wad genetycznych, w przypadku konfliktu serologicznego czy określaniu stanu dojrzałości płodu. Ryzyko poronienia: 0,5-1%.

  • Biopsja kosmówki

Przeprowadza się ją w 9.-12. tygodniu ciąży. To badanie w ciąży polega na pobraniu wycinka kosmówki (jednej z błon, które otaczają płód i mają takie same komórki, co on) za pomocą cienkiej igły przez powłoki brzuszne lub cewnikiem przez kanał szyjki macicy. Wynik uzyskuje się po jednym, dwóch lub trzech dniach. Ryzyko poronienia wynosi 1-2%.

To badanie można przeprowadzić już w 17. tygodniu ciąży i polega na uzyskaniu krwi pępowinowej płodu poprzez nakłucie igłą naczyń pępowiny i pobraniu 0,5-1 ml krwi. Dzięki tej metodzie można nawet przeprowadzić transfuzję u noworodka w przypadku choroby hemolitycznej. Tak pobraną krew wykorzystuje się w badaniach genetycznych, określeniu konfliktu serologicznego, grupy krwi, gazometrii.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Amniopunkcja w ciąży

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!