Właściwości czosnku

Większości osób czosnek kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości antyoksydantów czosnek jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

Polecane wideo:

1. Działanie czosnku

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze wypijali miód pitny lub wino z jego dodatkiem. Czosnek jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania tego warzywa. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

2. Czosnek w świecie roślin

Czosnek należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

3. Składniki czosnku

Czosnek to w większości woda (60%) oraz węglowodany (33%). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro. Czosnek to również flawonoidy, witaminy z grupy B, witamina C, potas, żelazo i magnez, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a samo warzywo ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Antybakteryjne działanie czosnku pomaga zapobiec chorobie nowotworowej, między innymi poprzez spowolnienie procesu namnażania się komórek. Czosnek działa jak antybiotyk. Jego ząbki zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Zapobiegając uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku.

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy go zmiażdżyć i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia go właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki surowego czosnku).

4. Korzyści ze spożywania czosnku

Codzienne spożywanie ząbka świeżego czosnku może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka piersi, przełyku, jelit i prostaty. Wystarczy połączyć czosnek z kalafiorem, brokułami, owocami, błonnikiem i regularnymi ćwiczeniami, by prawdopodobieństwo raka piersi zmalało jeszcze bardziej. Czosnek poprawia stan zdrowia również poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników. Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji i przeziębień. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety mimo nieprzyjemnego zapachu po jego spożyciu. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

Redakcja zbcZdrowie, 8 miesięcy temu

Bibliografia

  • Ackermann R.T. Garlic shows promise for improving some cardiovascular risk factors, Archives of Internal Medicine, 2001, 161, 813–824
  • Cavagnaro P.F., Camargo A., Galmarini C.G., Simon P.W., Effect of Cooking on Garlic- Antiplatelet Activity and Thiosulfinates Content, J. Agric. Food Chem. 2007, 55, 1280–1288
  • Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
  • Tattelman E. Health Effects of Garlic, Am Fam Physician, 2005, 72, 103–106

Warzywa

Komentarze (29)
~Olaaa
~Olaaa

Właśnie mam objawy przeziębienia, najlepszy na to jest czosnek i tylko wyłącznie czosnek! Nie żadne chemiczne tabletki czy saszetki typu Vicks lub inne. Chociaż nie lubię w czosnku ostrego smaku, ale da się przeżyć :)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Warzywa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Warzywa
Warzywa

Korzyści z jedzenia ogórków

Korzyści z jedzenia ogórków

zbawienny wpływ na zdrowie człowieka. Zastanawiasz się, jakie korzyści może przynieść ci regularne spożywanie tego warzywa?Uzupełnia niedobory wody Ogórek (...) W ogórku zawarte są związki określane mianem lignanów, które mogą uchronić...

Warzywa

Zielone warzywa, które warto dodawać do koktajli

Zielone warzywa, które warto dodawać do koktajli

Koktajle na zdrowie Koktajle przyrządzone z warzyw i owoców mają nie tylko doskonały smak, lecz także są cenne dla naszego zdrowia. Dowiedz się, które spośród zielonych warzyw liściastych będą stanowić idealny dodatek do koktajlów.Boćwina Boćwina zawiera...

Warzywa

Poznaj właściwości fasolki szparagowej

Poznaj właściwości fasolki szparagowej

Popularny przysmak Fasolka szparagowa należy do roślin strączkowych i stanowi jedną z odmian fasoli zwykłej. W Ameryce Środkowej oraz Południowej znana jest już od 7000 lat. W krajach europejskich zaczęła być popularna pod koniec XVI wieku, gdzie zdobyła...

Warzywa

Warzywa na zimę

Warzywa na zimę

Warzywa w zimie Warzywa można jeść przez cały rok, ale trzeba wiedzieć, które najlepiej wybierać w czasie zimy.

Warzywa

Źródło likopenu

Źródło likopenu

Pomidory bogate są w bardzo cenny składnik - likopen - to barwnik, który nadaje owocom mocno czerwony kolor, dzięki niemu w organizmie dezaktywowane są wolne rodniki, przez co działa on antynowotworowo.

Warzywa

Dlaczego warto jeść koper włoski?

Dlaczego warto jeść koper włoski?

Śródziemnomorski smak Ma lekko słodki, anyżkowy smak. Warzywo uprawia się w rejonie Morza Śródziemnego i często wykorzystuje w kuchni włoskiej, greckiej i hiszpańskiej. Wszystkie elementy rośliny są jadalne - bulwa, nasiona, natka i łodygi. W naszym kraju...

Warzywa

Pietruszka - warzywo idealne

Pietruszka - warzywo idealne

Zioło idealne Mała, niepozorna roślina. Wzmacnia, uodparnia, poprawia cerę i humor. Pietruszka z powodzeniem mogłaby być okrzyknięta królową wśród polskich ziół, a my, zafascynowani ziołami egzotycznymi, często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Natka...

Warzywa

Dlaczego warto jeść brukiew?

Dlaczego warto jeść brukiew?

, które mają największe właściwości przeciwnowotworowe. Wszystko za sprawą zawartych w niej glukozynolanów - pochodnych cukrów, które odpowiadają za gorzki smak warzywa (...) glukozynolanów zawiera nać brukwi (od 39 do 166 mg na 100...

Warzywa

Lecznicze właściwości czarnej rzepy

Lecznicze właściwości czarnej rzepy

Czy warto jeść czarną rzepę? Jedna z najstarszych roślin uprawnych w Europie, Azji i Afryce. Nie wygląda zbyt atrakcyjnie: pod czarną skórką kryje się biały miąższ o dość ostrym smaku i charakterystycznym - żeby nie powiedzieć brzydkim - zapachu. Być...