Właściwości czosnku

Większości osób czosnek kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości antyoksydantów czosnek jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

1. Działanie czosnku

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze wypijali miód pitny lub wino z jego dodatkiem. Czosnek jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania tego warzywa. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

2. Czosnek w świecie roślin

Czosnek należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

3. Składniki czosnku

Czosnek to w większości woda (60%) oraz węglowodany (33%). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro. Czosnek to również flawonoidy, witaminy z grupy B, witamina C, potas, żelazo i magnez, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a samo warzywo ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Antybakteryjne działanie czosnku pomaga zapobiec chorobie nowotworowej, między innymi poprzez spowolnienie procesu namnażania się komórek. Czosnek działa jak antybiotyk. Jego ząbki zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Zapobiegając uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku.

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy go zmiażdżyć i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia go właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki surowego czosnku).

4. Korzyści ze spożywania czosnku

Codzienne spożywanie ząbka świeżego czosnku może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka piersi, przełyku, jelit i prostaty. Wystarczy połączyć czosnek z kalafiorem, brokułami, owocami, błonnikiem i regularnymi ćwiczeniami, by prawdopodobieństwo raka piersi zmalało jeszcze bardziej. Czosnek poprawia stan zdrowia również poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników. Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji i przeziębień. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety mimo nieprzyjemnego zapachu po jego spożyciu. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

Redakcja zbcZdrowie,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Ackermann R.T. Garlic shows promise for improving some cardiovascular risk factors, Archives of Internal Medicine, 2001, 161, 813–824
  • Cavagnaro P.F., Camargo A., Galmarini C.G., Simon P.W., Effect of Cooking on Garlic- Antiplatelet Activity and Thiosulfinates Content, J. Agric. Food Chem. 2007, 55, 1280–1288
  • Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
  • Tattelman E. Health Effects of Garlic, Am Fam Physician, 2005, 72, 103–106

Warzywa

Komentarze (25)
~polak
~polak

@~Mariita: A tobie proponuję iść od nowa do szkoły i nauczyć się języka polskiego. Powodzenia !. Acha, byłbym zapomniał.Przeczytaj z 10 książek - to bardzo pomaga z oswojeniem się z ortografią.

Odpowiedz
~kolo
~kolo

Ja nie jadam cukru pod żadną postacią. Tylko kasze zdrowe mięsa ryby i drób. Przed snem ząbek czosnku gryzę ile wlezie i połykam. Efekt jest taki, że czuję się lekko i wspaniale. Poprawiły się efekty w sporcie itp.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Warzywa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Warzywa
Warzywa

10 faktów na temat pomidora

(...) bogatym źródłem likopenu – zawierają go najwięcej spośród wszystkich warzyw. Surowe warzywa zawierają go jednak dużo...

Warzywa

Właściwości soi

Właściwości soi

Soja znana jest od setek lat. Ostatnio wraca do łask za sprawą trwającej mody na wegetarianizm. Najpierw podbiła Amerykę, by teraz pojawiać się na europejskich stołach. Również w Polsce coraz częściej spożywamy tę rośliną. I słusznie, gdyż zawiera...

Warzywa

Soki z warzyw organicznych są zdrowsze!

Organiczny sok pomidorowy zawiera więcej składników wykazujących działanie prozdrowotne niż sok pomidorowy otrzymany z warzyw tradycyjnie uprawianych. Żywność organiczna to produkty, które wyrastały i były uprawiane według ścisłych procedur bez udziału...

Warzywa

Pomidory a zdrowie

Pomidory to jedne z najpopularniejszych warzyw na polskich stołach. Zupa pomidorowa, ketchup i sałatki z pomidorów - to tylko niektóre z najbardziej lubianych postaci tych warzyw. Najczęściej jemy świeże pomidory lub gotowane, jednak wzorem kuchni...

Warzywa

Właściwości szparagów

Szparagi to niskokaloryczne warzywa zielone. Stanowią ozdobę i przysmak Francuzów. W Polsce znane były już w XVIII wieku, za czasów Napoleona. Pierwsze wzmianki o szparagach istnieją w „Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza. Szparagi są niskokaloryczne i pożywne, gdyż zawierają sporo białka. Mogą być składnikiem zdrowej diety, gdyż mają tylko 18 kcal w 100 g. U nas uchodzą za luksus, rzadko je jadamy. Szparagi są również cenionym afrodyzjakiem. A może warto sięgnąć po szparagi, ze względu na ich...

Warzywa

Przekonaj się do warzyw!

Warzywa to jedne z tych produktów spożywczych, które jedni kochają, a drudzy nienawidzą. Jednak niechęć do warzyw ... warzyw bierze się z okresu dzieciństwa, gdy zmuszano nas do ich jedzenia. Niektórym osobom warzywa wydają się mdłe i pozbawione ... mocno odczuwają gorzkie smaki, przez co nie smakują im takie warzywa, jak brokuły, kalafior, bakłażan i niektóre liściaste warzywa. Na szczęście istnieją sposoby na podanie tych warzyw w taki sposób, że niemal nie czuć gorzkiego smaku. Dobrym...

Warzywa

Przeciwnowotworowe właściwości brokułów

Sulforafan to jeden ze związków fitochemicznych zawartych w brokułach i innych warzywach kapustowatych, dzięki którym rośliny te pomagają w zapobieganiu raka. W najnowszych badaniach udało się po raz pierwszy wykazać, iż substancja ta selektywnie atakuje...

Warzywa

Brokuły kontra rak

Jak chronić się przed rakiem? To pytanie zadaje sobie wielu ludzi, którzy chcą uniknąć tej choroby. Profilaktyka raka może wydać się banalna, jednak podstawą jest regularność i konsekwencja. Od dawna wiadomo, że zdrowa dieta potrafi zdziałać cuda. Ostatnie badania wykazały, że brokuły w diecie to podstawa. Te zielone warzywa są uważane za źródło zdrowia, gdyż zawierają duże ilości fosforu, wapnia, żelaza i chromu. Odkryto również, że zawierają sulforafan. Jest to związek fitochemiczny, dzięki...

Warzywa

Ziemniaki obniżają ciśnienie krwi

Ziemniaki obniżają ciśnienie krwi

Do niedawna spożywanie ziemniaków kojarzyło się z otyłością oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego. Najnowsze wyniki badań wykazały jednak, że fioletowe ziemniaki obniżają ciśnienie krwi, nie powodując przy tym przybierania na wadze. Warto włączyć...

Warzywa

Nieznane działanie pomidorów!

Antyoksydanty to niezastąpione składniki diety zwalczające wolne rodniki. Związki te zwiększają odporność organizmu na zakażenia i infekcje, a także chronią przed ryzykiem zachorowania na nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzycę oraz choroby stawów.