Właściwości czosnku

Większości osób czosnek kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości antyoksydantów czosnek jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

Polecane wideo:

1. Działanie czosnku

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze wypijali miód pitny lub wino z jego dodatkiem. Czosnek jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania tego warzywa. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

2. Czosnek w świecie roślin

Czosnek należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

Czytaj także:

3. Składniki czosnku

Czosnek to w większości woda (60%) oraz węglowodany (33%). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro. Czosnek to również flawonoidy, witaminy z grupy B, witamina C, potas, żelazo i magnez, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a samo warzywo ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Antybakteryjne działanie czosnku pomaga zapobiec chorobie nowotworowej, między innymi poprzez spowolnienie procesu namnażania się komórek. Czosnek działa jak antybiotyk. Jego ząbki zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Zapobiegając uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku.

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy go zmiażdżyć i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia go właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki surowego czosnku).

4. Korzyści ze spożywania czosnku

Codzienne spożywanie ząbka świeżego czosnku może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka piersi, przełyku, jelit i prostaty. Wystarczy połączyć czosnek z kalafiorem, brokułami, owocami, błonnikiem i regularnymi ćwiczeniami, by prawdopodobieństwo raka piersi zmalało jeszcze bardziej. Czosnek poprawia stan zdrowia również poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników. Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji i przeziębień. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety mimo nieprzyjemnego zapachu po jego spożyciu. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

Redakcja zbcZdrowie, 4 miesiące temu

Bibliografia

  • Ackermann R.T. Garlic shows promise for improving some cardiovascular risk factors, Archives of Internal Medicine, 2001, 161, 813–824
  • Cavagnaro P.F., Camargo A., Galmarini C.G., Simon P.W., Effect of Cooking on Garlic- Antiplatelet Activity and Thiosulfinates Content, J. Agric. Food Chem. 2007, 55, 1280–1288
  • Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
  • Tattelman E. Health Effects of Garlic, Am Fam Physician, 2005, 72, 103–106

Warzywa

Polecane wideo:

Komentarze (28)
~Olaaa
~Olaaa

Właśnie mam objawy przeziębienia, najlepszy na to jest czosnek i tylko wyłącznie czosnek! Nie żadne chemiczne tabletki czy saszetki typu Vicks lub inne. Chociaż nie lubię w czosnku ostrego smaku, ale da się przeżyć :)

Odpowiedz
~polak
~polak

@~Mariita: A tobie proponuję iść od nowa do szkoły i nauczyć się języka polskiego. Powodzenia !. Acha, byłbym zapomniał.Przeczytaj z 10 książek - to bardzo pomaga z oswojeniem się z ortografią.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Warzywa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Warzywa
Warzywa

Jakie warzywa najlepiej jeść zimą?

Warto dodawać do swoich posiłków rodzime, dostępne warzywa, które mają dużo składników odżywczych i naprawdę wyraźny smak. Sięgnijmy po kiszonki

Warzywa

Najlepsze warzywa na mrożonki

Najlepsze warzywa na mrożonki

z daleka świeże, acz z konieczności konserwowane warzywa. Każdego dnia powinniśmy spożywać około 300-400 gramów jarzyn. Mrożenie to jedna z najlepszych (...) mrożenie nie wymaga dodawania żadnych substancji konserwujących.Ekologiczne...

Warzywa

10 mało popularnych warzyw, z których można zrobić zupę

10 mało popularnych warzyw, z których można zrobić zupę

Trochę zapomniane, ale bardzo zdrowe Liczbę roślin warzywnych, które są uprawiane na świecie ocenia się na około 250 gatunków, z czego w naszym kraju znane jest tylko około 50. Dlatego też warto wprowadzić i spopularyzować te rodzaje, które są mniej znane,...

Warzywa

Czyściec bulwiasty - w jaki sposób wpływa na zdrowie?

Czyściec bulwiasty - w jaki sposób wpływa na zdrowie?

Warzywny robak na talerzu Wyglądem nie zachęca, przypomina bowiem larwę robaka, ale nie przekreślajmy tej rośliny przedwcześnie. Czyściec bulwiasty, bo o nim mowa, pochodzi z Azji. W Europie pojawił się dopiero w XIX wieku, przebojem zdobywając serca...

Warzywa

Sok z marchwi - pij na zdrowie!

Sok z marchwi - pij na zdrowie!

Bogactwo witamin i składników mineralnych To jeden z najzdrowszych soków - w dodatku jest pyszny i można go łączyć na wiele sposobów z innymi warzywami lub ulubionymi owocami. Marchew to prawdziwa skarbnica witamin z grupy B (w tym kwasu foliowego), witamin...

Warzywa

Co jest zdrowsze - ziemniaki czy bataty?

Co jest zdrowsze - ziemniaki czy bataty?

są cukrzykom, z kolei wywar ze zwykłych ziemniaków usuwa kamienie nerkowe i żółciowe. Czy wiesz, jakie jeszcze właściwości zdrowotne wykazują te warzywa?Bataty

Warzywa

Właściwości rzodkwi japońskiej

Właściwości rzodkwi japońskiej

i wysoką zawartość składników odżywczych. Korzyści zdrowotne warzywa - w Japonii zwanego daikonem - znane są od dawna. Można jeść je ugotowane (...) z tego warzywa oczyszcza organizm nie tylko z flegmy, ale eliminuje...

Warzywa

Mało atrakcyjne, ale bardzo zdrowe warzywa

Mało atrakcyjne, ale bardzo zdrowe warzywa

oraz przeciwutleniaczy. Z licznych badań wynika, że opóźnia proces utraty pamięci i zapobiega rozwojowi choroby Alzheimera.Warzywne brzydule Warzywa (...) i beta-karotenu. Specjaliści podają, że poprawia funkcje układu odpornościowego...

Warzywa

Dynia to zdrowie i uroda

Dynia to zdrowie i uroda

Dynia to jeden z symboli jesieni. W ostatnich latach warzywo to stało się bardzo popularne i przestało być tylko amerykańską specjalnością. Zupa krem z dyni, placki, ciasto - to tylko niektóre potrawy z dodatkiem pomarańczowego miąższu. Czy wiesz jednak,...

Warzywa

Poznaj korzyści z jedzenia marchewki

Poznaj korzyści z jedzenia marchewki

nadaje potrawom atrakcyjny wygląd. Co więcej, można ją przyrządzić zarówno na surowo, jak i na miękko. Warto wiedzieć, że spożywanie tego warzywa niesie

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby