Czosnek - właściwości, pochodzenie, skład, zalety

Większości osób czosnek pospolity kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek pospolity do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości antyoksydantów czosnek pospolity jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

Zobacz film: "Dietetyk o cudownych właściwościach czosnku"

Czosnek - właściwości

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek pospolity, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze również wypijali miód pitny lub wino z czosnkiem. Czosnek pospolity jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć właściwości czosnku na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania czosnku. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

Czosnek - pochodzenie

Czosnek pospolity należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

Czosnek - skład

Czosnek pospolity to w większości woda (60 proc.) oraz węglowodany (33 proc.). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości czosnku pospolitego pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro. W czosnku właściwości zdrowotne są obecne dzięki zawartości flawonoidów, witamin z grupy B, witaminy C, potasu, żelaza i magnezu, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a czosnek ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Czosnek pospolity działa jak antybiotyk. Ząbki czosnku zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Zawarte w czosnku właściwości zapobiegają uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek pospolity jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku.

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy zmiażdżyć ząbki czosnku i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia czosnek właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki czosnku).

Czosnek - zalety

Czosnek pospolity poprawia stan zdrowia poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek pospolity ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników. Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji i przeziębień. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

Czosnek - przepisy

Czosnek niedźwiedzi ma te same właściwości co czosnek pospolity. Jednak to czosnek niedźwiedzi zawiera związki siarki, które mają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, pokarmowy oraz zwalczanie wirusów i bakterii. Aby wprowadzić do diety czosnek niedźwiedzi, można wypróbować różne przepisy z czosnkiem niedźwiedzim. W sieci można też znaleźć przepis na oliwę z czosnkiem niedźwiedzim. Warto również wypróbować przepis z czosnkiem niedźwiedzim na czosnkowe pesto.

Koniecznie należy również wypróbować przepisy na czosnek marynowany. Choć czosnek marynowany w occie traci część swoich właściwości, to warto go kupić, ponieważ świetnie urozmaici np. sałatki. Innym rozwiązaniem jest wykonanie czosnku marynowanego samodzielnie w domu. Przepisów na czosnek marynowany jest bardzo dużo. Dlatego warto testować różne przepisy z czosnkiem pospolitym, aby znaleźć swój idealny.

Redakcja zbcZdrowie, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Ackermann R.T. Garlic shows promise for improving some cardiovascular risk factors, Archives of Internal Medicine, 2001, 161, 813–824
  • Cavagnaro P.F., Camargo A., Galmarini C.G., Simon P.W., Effect of Cooking on Garlic- Antiplatelet Activity and Thiosulfinates Content, J. Agric. Food Chem. 2007, 55, 1280–1288
  • Lissiman E., Bhasale A.L., Cohen M. Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, 2009
  • Tattelman E. Health Effects of Garlic, Am Fam Physician, 2005, 72, 103–106

Warzywa

Komentarze (34)
~kostello
~kostello 7 miesięcy temu

Jem czosnek od 4 miesięcy (1-4 ząbki dziennie). Od tego czasu nie choruję. Zero przeziębień, grypy etc. W analogicznym czasie rok, dwa,trzy lata temu byłem chory przynajmniej raz. Polecam jest kilka dodatkowych korzyści. Polecam wszystkim czosnek.

Odpowiedz
~Olaaa
~Olaaa ponad rok temu

Właśnie mam objawy przeziębienia, najlepszy na to jest czosnek i tylko wyłącznie czosnek! Nie żadne chemiczne tabletki czy saszetki typu Vicks lub inne. Chociaż nie lubię w czosnku ostrego smaku, ale da się przeżyć :)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność
Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność

Dlaczego warto jeść czosnek?

Dlaczego warto jeść czosnek?

czosnku nie będzie kompletny, jeśli nie wspomni się o jego zaletach dla zdrowia. Allicyna zawarta w czosnku ma wspaniałe właściwości antybakteryjne (...) , antywirusowe i przeciwgrzybiczne. Zalety tego...

Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność

Czosnek - różne gatunki i ich właściwości

Czosnek - różne gatunki i ich właściwości

Czosnek - różne gatunki, różne właściwości Czosnek to znane, ale ze względu na nieprzyjemny ostry zapach, mało doceniane warzywo. Dziesiątki (...) swoje właściwości? Czosnek...

Naturalne środki poprawy odporności

Czosnek - cudowny sposób na podniesienie odporności

Czosnek - cudowny sposób na podniesienie odporności

, który wchodzi w skład czosnku, pomaga zapobiegać rozwojowi chorób nowotworowych. Dynamiczny duet - czosnek plus cynk Związki siarki zawarte w czosnku (...) Czosnek - naturalny antybiotyk Czosnek...

Probiotyki

Zaskakujące źródła probiotyków

Zaskakujące źródła probiotyków

naturalnej flory bakteryjnej jelit. Czosnek Czosnek doskonale jest nam znany ze swoich właściwości leczniczych. Zawarta w jego składzie allicyna wykazuje (...) zostaje poddana działaniu...

Soki warzywne i owocowe - rodzaje, właściwości

Jak przygotować leczniczy sok z czosnku?

Jak przygotować leczniczy sok z czosnku?

także: Jakie właściwości ma czosnek niedźwiedzi? Dlaczego sok? Pomysł wyciśnięcia soku z czosnku wydaje się dziwny, ale to właśnie surowe warzywo zawiera (...) Porcja zdrowia Czosnek to jedno z najstarszych...

Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność

Lekarstwa z parapetu

Lekarstwa z parapetu

właściwości. Dlatego warto posadzić je na parapecie, by móc mieć je pod ręką. Świeże, chrupiące i pełne zdrowia, a do tego zawsze dostępne - czego pragnąć (...) ! Zobacz, jakie produkty włączyć do swojej diety, by się odmłodzić Czosnek...

Właściwości ziół

Majeranek - właściwości i zastosowanie

Majeranek - właściwości i zastosowanie

Majeranek wykazuje mnóstwo właściwości prozdrowotnych przede wszystkim ze względu na zawartość olejku eterycznego, w skład którego wchodzi rutyna (...) utratę kilogramów Na trawienie i katar Do najbardziej znanych właściwości...

Warzywa - dzienna dawka, właściwości odżywcze, kaloryczność

Czyściec bulwiasty - w jaki sposób wpływa na zdrowie?

Czyściec bulwiasty - w jaki sposób wpływa na zdrowie?

. Właściwości czyśćca bulwiastego Jeśli jesteś na diecie, możesz wypróbować tę roślinę bez obaw, że będzie to zgubne dla twojej sylwetki. Skład bulwy czyśćca (...) gramów to zaledwie 80 kcal. A jakie są zalety...

Medycyna naturalna

Moc ukryta w owocach żurawiny

Moc ukryta w owocach żurawiny

, dlatego najczęściej robi się z nich przetwory i konfitury, dodając odrobinę cukru. Pięknie pachnie, a jej właściwości zdrowotne wciąż odkrywamy na nowo (...) . Powinna częściej pojawiać się w naszych domach - nie tylko jako dodatek...