Czosnek - właściwości, pochodzenie, skład, zalety

Większości osób czosnek pospolity kojarzy się z odstraszaniem wampirów i niezbyt przyjemnym zapachem. Mimo specyficznej woni warto jednak przełamać się i wprowadzić czosnek pospolity do swojego jadłospisu. Jest to bowiem warzywo o naprawdę ciekawych właściwościach. Znany jako „naturalny antybiotyk”, czosnek wpływa pozytywnie na libido i wzmacnia wytrzymałość sportowców. Dzięki zawartości przeciwutleniaczy czosnek pospolity jest ważnym elementem profilaktyki nowotworów. Jakie inne właściwości czosnku są godne uwagi?

Zobacz film: "Cudowne właściwości czosnku"

1. Czosnek - właściwości

O dezynfekujących właściwościach czosnku głoszono już dawno przed naszą erą. Wyryte tablice, odkryte na piramidzie w Gizeh liczą sobie 4500 lat. Wg nich, przy budowie niewolnicy otrzymywali czosnek pospolity, aby „mieli serce i odwagę” do pracy oraz by byli „strzeżeni przed chorobami”. W średniowieczu żniwiarze również wypijali miód pitny lub wino z czosnkiem.

Czosnek pospolity jest również podawany kogutom przed walkami. Uwielbiają go Arabowie (ponoć właściwości czosnku na pustyni chroni przed pragnieniem), a złośliwi twierdzą, że to dzięki czosnkowemu aromatowi matadorzy zabijają byki. To tylko nieliczne przykłady wiary w dobrodziejstwa płynące ze spożywania czosnku. Trudno więc nie przyjrzeć się mu bliżej i nie sprawdzić, ile w tym prawdy. Co mówi nauka?

Czosnek ma wszechstronne działanie, działa jako silny przeciwutleniacz (chroni organizm przed działaniem wolnych rodników). Pełni również funkcję naturalnego antybiotyku niszczącego bakterie chorobotwórcze, jak również wspomaga metabolizm tłuszczów. Chcąc uzyskać profilaktyczne działanie czosnku, należy spożywać codziennie 1–2 niewielkie ząbki.

2. Czosnek - pochodzenie

Czosnek pospolity należy do rodziny amarylkowatych i jest bardzo rozpowszechniony na świecie. Istnieje około 260 gatunków tej rośliny, w samej tylko Polsce – 16 (m.in. niedźwiedzi, zielony, wężowy, dziki), choć nasze uprawy to głównie czosnek pospolity – Allium sativum. Jego pobratyńcami są takie warzywa jak: cebula, szczypiorek, por, siedmiolatka, szalotka, które nie mają jednak takich jak czosnek właściwości. Rośnie on prawie we wszystkich strefach klimatycznych, choć ze względu na glebę upodobał sobie Hiszpanię, Turcję, Egipt czy Indie.

3. Czosnek - skład

Czosnek pospolity to w większości woda (60 proc.) oraz węglowodany (33 proc.). Ilość, jaką przeważnie zjadamy (ok. 5 g), dostarcza nam jedynie 7 kcal. W czosnku znajdziemy olejki eteryczne oraz lotne i organiczne związki siarkowe, czyli allinę i skordyninę A i B. Charakterystyczny zapach oraz zdrowotne właściwości czosnku pospolitego pojawiające się po zmiażdżeniu czosnku zawdzięczamy przejściu alliny w allicynę. Działanie allicyny jest ponoć na tyle silne, że wystarczają 3 minuty, by sok z czosnku zniszczył kolonię bakterii w warunkach in vitro.

W czosnku właściwości zdrowotne są obecne dzięki zawartości flawonoidów, witamin z grupy B, witaminy C, potasu, żelaza i magnezu, jednak ze względu na małe użycie w kuchni nie można nazwać go źródłem tychże witamin i składników mineralnych.

Czosnek - różne gatunki i ich właściwości
Czosnek - różne gatunki i ich właściwości [6 zdjęć]

Czosnek to znane, ale ze względu na nieprzyjemny ostry zapach, mało doceniane warzywo. Dziesiątki lat...

zobacz galerię

W czosnku znajdują się naturalne antyoksydanty, a czosnek ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwwirusowe. Czosnek pospolity działa jak antybiotyk. Ząbki czosnku zawierają duże stężenie siarki, flawonoidów oraz selenu. Wiele wskazuje na to, że siarczki selenu blokują uszkodzenia w DNA komórek i pobudzają naprawę uszkodzonego kwasu nukleinowego. Z kolei flawonoidy to związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych.

Zawarte w czosnku właściwości zapobiegają uszkodzeniu komórek, walczą one z rakiem. Gdy czosnek pospolity jest rozdrobniony, wydziela się związek o nazwie allicyna. Ma on działanie antybiotykowe i przeciwgrzybicze. Jeśli chcesz skorzystać w optymalnym stopniu z właściwości czosnku, jedz go na surowo. Aby uniknąć nieprzyjemnego oddechu po spożyciu czosnku, rozważ spożywanie go w formie suplementów diety. Przygotuj się jednak na to, że zawartość allicyny może być dużo niższa niż ma to miejsce w przypadku surowego czosnku.

Przez lata ludzie próbowali pozbyć się nieprzyjemnego zapachu po spożyciu świeżego czosnku. Oto niektóre z licznych metod:

  • żucie zielonej natki pietruszki lub goździków (w ilości około dziesięciokrotnie większej niż czosnku),
  • zjedzenie łyżeczki miodu, jabłka, ziarnka palonej kawy,
  • popijanie jogurtem lub mlekiem,
  • popijanie czerwonym winem.

Wiemy już na pewno, jaka forma przygotowania czosnku jest najwłaściwsza, by wykorzystać dobroczynne właściwości allicyny. Należy zmiażdżyć ząbki czosnku i odstawić na ok. 10 minut. Po upływie tego czasu nastąpi odpowiedni wzrost stężenia allicyny i można wziąć się za jedzenie lub szybkie (najwyżej 5-minutowe) gotowanie czosnku. Natomiast długotrwała obróbka termiczna pozbawia czosnek właściwości bakteriobójczych, nie wstrzymując jednak działania antyutleniającego i grzybobójczego. Zalecane przez piśmiennictwo ilości to 4 gramy dla osoby dorosłej dziennie (1–2 ząbki czosnku).

4. Czosnek - zalety

Czosnek pospolity poprawia stan zdrowia poprzez obniżenie ciśnienia krwi i poziomu złego cholesterolu. Nie należy jednak oczekiwać cudów. Analiza 29 badań klinicznych wykazała, że czosnek zmniejsza poziom cholesterolu tylko w stosunkowo niewielkim stopniu. Jego wpływ na ciśnienie krwi również jest ograniczony. Czosnek jest co prawda skuteczniejszy niż placebo, ale nie oznacza to, że działa jak leki na nadciśnienie. Czosnek pospolity ma działanie przeciwutleniające i zmniejsza ilość wolnych rodników.

Obniża poziom cukru we krwi. Czosnek koi bóle głowy i ułatwia zasypianie. Włączenie go do diety jest jednak dobrym posunięciem w profilaktyce chorób serca, infekcji, przeziębień i grypy. Nie należy przy tym przesadzać z jego ilością. W nadmiarze czosnek może wywołać problemy żołądkowe, ból głowy, uczucie zmęczenia oraz biegunkę. Ze względu na fakt, że czosnek rozrzedza krew, nie powinien być spożywany przez co najmniej siedem dni przed operacją. Warzywo to może wchodzić w interakcję w niektórymi lekami, dlatego nie każdy powinien je spożywać.

Czosnek jest ciekawym warzywem o licznych właściwościach prozdrowotnych. Warto włączyć go do swojej diety. Z pewnością wyjdzie to na zdrowie.

5. Czosnek - przepisy

Czosnek niedźwiedzi ma te same właściwości co czosnek pospolity. Jednak to czosnek niedźwiedzi zawiera związki siarki, które mają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, pokarmowy oraz zwalczanie wirusów i bakterii. Aby wprowadzić do diety czosnek niedźwiedzi, można wypróbować różne przepisy z czosnkiem niedźwiedzim. W sieci można też znaleźć przepis na oliwę z czosnkiem niedźwiedzim. Warto również wypróbować przepis z czosnkiem niedźwiedzim na czosnkowe pesto.

Zobacz także:

Koniecznie należy również wypróbować przepisy na czosnek marynowany. Choć czosnek marynowany w occie traci część swoich właściwości, to warto go kupić, ponieważ świetnie urozmaici np. sałatki. Innym rozwiązaniem jest wykonanie czosnku marynowanego samodzielnie w domu. Przepisów na czosnek marynowany jest bardzo dużo. Dlatego warto testować różne przepisy z czosnkiem pospolitym, aby znaleźć swój idealny.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!