Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Żylaki odbytu określa się również terminami: hemoroidy, krwawnice i guzki krwawnicze. Występują u każdego człowieka jako anatomiczne struktury naczyniowe położone w kanale odbytu. Hemoroidy bywają jednak bardzo często przyczyną różnych objawów chorobowych, do których zalicza się: krwawienie z odbytu, świąd w odbycie, wypadanie guzków krwawniczych i ból związany z tworzeniem się w nich zakrzepów. Hemoroidy powstają z poszerzonych splotów żył okołoodbytniczych.

Polecane wideo:

1. Hemoroidy – czym są?

Guzki krwawnicze to poszerzone żyły odbytu lub odbytnicy. Hemoroidy są położone podśluzówkowo w dolnej części odbytnicy oraz w kanale odbytu. W zależności od ich umiejscowienia wyróżnia się żylaki zewnętrzne oraz żylaki wewnętrzne. Oba rodzaje hemoroidów często współistnieją ze sobą. Wewnętrzne żylaki odbytu pokryte są błoną śluzową odbytnicy pozbawioną unerwienia bólowego. Dlatego też rozwojowi tego typu żylaków rzadko towarzyszy ból. Hemoroidy zewnętrzne wywołane są przez pofałdowanie skóry w okolicach odbytu. Położone są pod błoną śluzową kanału odbytu zwaną anodermą. Anoderma posiada bogate unerwienie bólowe, dlatego hemoroidom zewnętrznym często towarzyszy ból. Ten typ żylaków jest charakterystyczny dla osób pracujących w pozycji siedzącej.

Okołoodbytnicze fałdy skórne spostrzegane u chorych z chorobą hemoroidalną bywają czasami rozpoznawane jako zewnętrzne żylaki odbytu, podczas gdy są one pozostałością po zakrzepach powstających w zewnętrznych żylakach odbytu lub następstwem rozciągnięcia i uszkodzenia skóry odbytu, związanym z wypadaniem guzków krwawniczych. Pomiędzy wewnętrznymi i zewnętrznymi hemoroidami istnieją liczne połączenia żylne. Krew z żylaków odbytu odpływa do żyły głównej dolnej.

Podział wewnętrznych żylaków odbytu:

  • stopień I – hemoroidy widoczne jedynie w badaniu anoskopowym,
  • stopień II – hemoroidy wypadające z kanału odbytu w trakcie parcia i samoistnie powracające do normalnej pozycji po jego zakończeniu,
  • stopień III – hemoroidy wypadające z kanału odbytu w trakcie parcia i wymagające odprowadzenia przez chorego do normalnej pozycji,
  • stopień IV – hemoroidy nieodprowadzalne ze skłonnością do przekrwienia, obrzęków, zakrzepów i martwicy.

2. Hemoroidy – powikłania i przyczyny powstawania

Do najczęstszych powikłań hemoroidów należą:

Za podstawowe przyczyny powstawania wewnętrznych hemoroidów uważa się: zaawansowany wiek, stosowanie środków przeczyszczających, biegunki, ciążę, seks analny, choroby wątroby, nadciśnienie wrotne, guzy miednicy, siedzący tryb życia, otyłość, dietę z małą ilością błonnika, częste parcie na stolec i zaparcia.

Powszechnie przyjmuje się trzy teorie powstawania hemoroidów:

  1. Wraz z wiekiem dochodzi do zanikania tkanki łącznej odpowiedzialnej za właściwe umocowanie hemoroidów do leżących głębiej mięśni zwieraczy odbytu; luźno położone hemoroidy zaczynają uwypuklać się do kanału odbytu i sprzyjać stopniowemu rozwojowi choroby.
  2. Wzrost napięcia lub przerost mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu powoduje rozwój objawowych hemoroidów. W trakcie parcia dochodzi do rozciągania splotów żylnych tworzących hemoroidy w obecności nierozciągliwego mięśnia zwieracza.
  3. Przyczyną powstawania hemoroidów może być obrzęk i nadmierny napływ krwi do splotów żylnych tworzących żylaki wewnętrzne. Potwierdza to fakt zanikania hemoroidów po zamknięciu tętniczek doprowadzających krew.

3. Hemoroidy – objawy

Pacjenci z hemoroidami najczęściej skarżą się na krwawienia w trakcie oddawania stolca, wypadanie żylaków, ból związany z powstawaniem zakrzepów w żylakach, świąd odbytu oraz trudności w utrzymaniu higieny osobistej. Krwawienie z odbytu występuje w czasie defekacji. Świeża, czerwona krew pojawia się na stolcu lub jest widoczna na papierze toaletowym. W niektórych przypadkach dochodzi do intensywnego krwawienia. Częstym objawem hemoroidów jest podrażnienie lub swędzenie odbytu i otaczającej go skóry.

Ból towarzyszący hemoroidom może być następstwem zakrzepów powstających w żylakach. Zakrzep rozciąga błonę śluzową odbytnicy lub odbytu i wywołuje stan zapalny. Powoduje to nagły, przeszywający ból w odbycie, trwający od kilkunastu godzin do kilku dni. Zakrzepnięty żylak zewnętrzny jest dobrze widocznym, granatowym, owalnym, bolesnym guzkiem wyczuwalnym przez chorego przy wejściu do kanału odbytu. Występowanie różnych objawów chorobowych w kanale odbytu nie pozwala na jednoznaczne postawienie rozpoznania hemoroidów bez dokładnego badania proktologicznego. Zbliżone objawy mogą powodować: szczelina odbytu, kłykciny kończyste, wypadanie odbytnicy, rak odbytu, choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

4. Hemoroidy – diagnostyka

Czy leczenie hemoroidów jest bolesne?

Sposób leczenia żylaków odbytu zależy od stopnia zaawansowania choroby. Hemoroidy różnicuje się w zależności od teg,o czy wyszły poza kanał odbytu, czy...

Podstawowe znaczenie w rozpoznaniu hemoroidów ma prawidłowo zebrany wywiad z chorym. Niezbędne jest również wykonanie palcem podstawowego badania odbytu, kanału odbytu i bańki odbytnicy (łac. per rectum).

W celu oceny stopnia zaawansowania choroby oraz różnicowania hemoroidów z innymi chorobami kanału odbytu, odbytnicy i jelita grubego, konieczne jest wykonanie badań endoskopowych (wziernikowania).

  • Anoskopia– służy do wziernikowania kanału odbytu (łac. anus) i końcowego odcinka odbytnicy. Wziernik posiada długość 10 cm. Badanie pozwala na dokładną ocenę kanału odbytu, stopnia zaawansowania żylaków odbytu, ich przekrwienia lub stanu zapalnego. Anoskopia jest wykorzystywana jako podstawowe badanie proktologiczne u chorych z postawioną diagnozą hemoroidów. Służy głównie do oceny skuteczności prowadzonego leczenia proktologicznego. Jest to badanie niesprawiające chorym bólu.
  • Rektoskopia – służy do wziernikowania odbytnicy (łac. rectum). Wziernik posiada długość 20 cm. Jest to podstawowe badanie, które wykonuje się u chorych zgłaszających się do proktologa z krwawieniem „świeżą krwią” z żylaków odbytu. Badanie pozwala wykluczyć inne przyczyny krwawienia z odbytu, położone głębiej, w odbytnicy (rak odbytnicy, polipy lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Badanie pozwala również na ocenę hemoroidów i miejsca ich krwawienia. Trwa około 10-15 minut. Większość chorych w trakcie rektoskopii odczuwa dyskomfort lub ból w podbrzuszu. Dolegliwości ustępują zaraz po zakończeniu badania.
  • Sigmoidoskopia – służy do wziernikowania odbytnicy i esicy (łac. sigma). Wziernik posiada długość minimalną 30 cm. W sigmoidoskopii wykorzystuje się endoskopy elastyczne i sztywne. W odcinku jelita, do 30 cm od odbytu, objętym badaniem sigmoidoskopowym, stwierdza się najczęstsze występowanie nowotworów jelita grubego. Badanie to pozwala wykluczyć inne niż hemoroidy przyczyny krwawienia. Czas trwania sigmoidoskopii i związane z nią dolegliwości są zbliżone do opisanych powyżej.
  • Kolonoskopia – służy do badania całego jelita grubego (łac. colon). Kolonoskopia jest zalecana u chorych z krwawieniem z odbytu, którzy ukończyli 50. rok życia. Chorzy poniżej 50. roku życia powinni mieć wykonane badanie endoskopowe całego jelita grubego w przypadku obciążenia rodzinnego (choroba nowotworowa jelita grubego lub częste inne nowotwory występujące w rodzinie chorego). Kolonoskopia jest również zalecana w profilaktyce raka jelita grubego u osób zdrowych, które ukończyły 50. rok życia. Wykonanie kolonoskopii trwa od 30 do 45 minut. Badaniu towarzyszą wyraźne dolegliwości bólowe, dlatego też jest coraz częściej wykonywane w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym.

5. Hemoroidy – leczenie

Podstawowym sposobem leczenia choroby hemoroidalnej jest postępowanie zachowawcze. W razie braku poprawy konieczne jest zastosowanie chirurgicznych metod małoinwazyjnych lub w niektórych przypadkach leczenie operacyjne. Celem leczenia zachowawczego hemoroidów jest wyeliminowanie przyczyn powstawania choroby hemoroidalnej (zaparcia, nadmierne parcie na stolec, niewłaściwa dieta, siedzący tryb życia) oraz likwidacja objawów choroby (krwawienie, świąd, ból, trudności w utrzymaniu higieny osobistej).

Do najczęściej stosowanych w leczeniu zachowawczym preparatów proktologicznych zalicza się maści, czopki, żele, nasiadówki, środki zmiękczające stolec. Preparaty te są szczególnie przydatne w ostrym okresie choroby hemoroidalnej, gdy występuje nasilony świąd, krwawienie i poczucie dyskomfortu. Mają one działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, łagodzą świąd, zwiększają napięcie ściany naczyń włosowatych i zmniejszają ich przepuszczalność, hamują przekrwienie towarzyszące zaostrzeniu choroby hemoroidalnej. Miejscowe preparaty proktologiczne powinny być stosowane jedynie w okresie zaostrzenia objawów choroby i nie dłużej niż 7 do 10 dni.

W przypadku niepowodzenia opisanych powyżej sposobów postępowania, konieczne może się okazać leczenie operacyjne hemoroidów. Wykonywane są zabiegi chirurgiczne, takie jak: zaciśnięcie hemoroidów za pomocą specjalnych gumowych opasek zakładanych u ich podstawy, skleroterapia/obliteracja (wstrzyknięcie do wnętrza hemoroidów substancji powodującej ich zarastanie), zabiegi kriochirurgiczne (zamrożenie żylaków ciekłym azotem), koagulacja (wypalenie żylaków laserem lub promieniowaniem podczerwonym) oraz haemoroidektomia, czyli operacyjne wycięcie hemoroidów.

Joanna Krocz, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Noszczyk W. Żylaki i inne choroby żył, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3142-7
  • Noszczyk W., Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3121-4
  • Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X

Źródła zewnętrzne

Żylaki

Komentarze (8)
~mnk 1
~mnk 1 3 miesiące temu

to nie klarownie przedstawione, tryb życia brak jedzenia np. jabłek i picia wody, nadciśnienie otyłość itd, rodzaj zajęcia w biurze i domu. Mam informacje, że skuteczna jest maść z hydrokortyzonem , rp, a ból to krwiaju, czyli teoretycznie heparyna.

Odpowiedz
~Marcin
~Marcin 7 miesięcy temu

Mam problem z hemoroidem zewnętrznym, może to normalne bo nigdy nie miałem zewnętrznych a tylko wewnętrzne i krew nie była taka duża jak w przypadku zewnętrznego. Krwotok to dobre określenie jej ilości.

Odpowiedz
~izyda
~izyda 11 miesięcy temu

Najważniejsze to zapobiegać ich powstawaniu, zwykle winne są nieleczone zaparcia, na które można stosować z powodzeniem dicopeg, konieczna jest też zmiana nawyków żywieniowych na te sprzyjające wypróżnieniom.

Odpowiedz
Ekspert Diosminex
Ekspert Diosminex ponad rok temu

W przypadku zaostrzenia dolegliwości związanych z żylakami odbytu wskazane jest stosowanie Diosminexu. Zmniejsza obrzęk poprzez zwiększenie odporności naczyń włosowatych na poziomie mikrokrążenia, zmniejsza ich przepuszczalność i działa ochronnie na tkankę łączną.

Odpowiedz
~nieszczesnik
~nieszczesnik ponad rok temu

Powiem szczerze, ze tez uwazalem ta przypadlosc za wstydliwa. Mam troche mniej niz 30 lat. Zlekcewazylem pierwsze powazne objawy i wypadanie h... okolo kilku lat temu podczas zaparc/ biegunek. Leczylem sie masciami, czopkami itp. Samemu leczenie takich spraw - odradzam. Doszlo do tego, ze po 4 latach powrocily - trzeba bylo wykonac nacięcie zakrzepniętego żylaka odbytu i wyciskac skrzepy co bylo bardzo nieprzyjemne i pozniej mega bolesne mimo znieczulenia. Chirurg super specjalista wykonal naciecie - bolalo przez 3-4 dni, ale bylo warto. Mimo to 3 tygodnie po wyleczeniu lewej strony - te cholers_wa pojawily sie w takiej samej sile po lewej stronie!!!! Szczerze juz nie daje sobie z tym rady - ide dzis na zabieg usuniecia teraz tych zlosnikow... wszystkich niepewnych namawiam na szybkie wizyty u DOBRYCH proktologow i zycze powodzenia w leczeniu przypadlosci. Oby was to ominelo! PS kazdy czlowiek ma 3 zylaki odbytu, ktore moga zachorowac! Mi zostanie juz tylko 33% z nich ...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie
Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Czy dieta zapobiegająca powstawaniu hemoroidów istnieje?

Hemoroidów nie należy się wstydzić. Na żylaki odbytu cierpi już do drugi Polak. Ich leczenie nie jest bolesne. Guzki krawawnicze, potocznie zwane (...) właśnie hemoroidami, można pokonać takimi metodami...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Czy zaparcia zwiększają ryzyko powstania hemoroidów?

krwawnicze należą do najbardziej powszechnych schorzeń, niewiele wiadomo o ich przyczynach. Etiologia hemoroidów pozostaje w znacznym stopniu zagadką (...) , ale przy częstych zaparciach obrzęk może pozostać na stałe....

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Domowe sposoby na hemoroidy - dieta, nasiadówki, maści

na hemoroidy: Unikaj produktów spożywczych zawierających kakao - ta substancja sprzyja zaparciom, które nasilają objawy choroby hemoroidalnej (...) przyczynom hemoroidów, zwłaszcza...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Zasady przydatne chorym na hemoroidy w podróży

mocno we znaki. Objawy hemoroidów utrudniające podróż Hemoroidy, czyli tak zwane żylaki odbytu, wywołują szereg dolegliwości o różnym (...) w leczeniu żylaków odbytu, łagodzi dyskomfort i...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Skuteczne leczenie hemoroidów

Skuteczne leczenie hemoroidów

przegrzewania się, a także nadmiernego spożycia pikantnych potraw i alkoholu. Jeśli zauważymy u siebie pierwsze objawy choroby hemoroidalnej, czyli ślady (...) . W bardzo zaawansowanym stadium zakłada się gumki bądź stosuje podczerwień,...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Czy można wyleczyć hemoroidy?

Czy można wyleczyć hemoroidy?

żylaki odbytu? Czy leczenie pomaga jedynie zwalczyć objawy hemoroidów czy daje szansę na pokonanie tej przykrej dolegliwości? (...) się znajdują. We wczesnym stadium wystarczy leczenie...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Metody leczenia hemoroidów

Sposób leczenia hemoroidów zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz predyspozycji pacjenta. Pierwszym etapem leczenia jest zmiana stylu życia (...) i kremy o działaniu przeciwzapalnym i przeciwzakrzepowym. Wśród inwazyjnych...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Jak walczyć z hemoroidami?

lat. Problemy z hemoroidami biorą się z zaparć, ze skłonności do przesiadywania w toalecie, a także z braku ruchu. Przyczyną może być dziedziczna otyłość (...) stosowanie środków przeczyszczających oraz ciąża i poród. Pierwsze...

Hemoroidy – przyczyny, powikłania, objawy, diagnostyka, leczenie

Hemoroidy u dzieci

Hemoroidy u dzieci

? Przyczyny hemoroidów u dzieci Jednym z czynników sprzyjających rozwojowi choroby hemoroidalnej u dzieci są obciążenia genetyczne. Jeżeli któreś (...) , gdyż hemoroidy mogą...