Morfina

Morfina to alkaloid. Jest organicznym związkiem chemicznym i główną substancją psychoaktywną opium. W stanie czystym morfina to biały, krystaliczny, bezzapachowy proszek, słabo rozpuszczający się w wodzie, o gorzkim smaku. Działa hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a zbyt duże dawki mogą doprowadzić do niewydolności oddechowej i śpiączki. Z jednej strony, morfina to lek – opioidowy (narkotyczny) środek przeciwbólowy, a z drugiej strony – substancja odurzająca, która bardzo szybko prowadzi do uzależnienia psychicznego i fizycznego. Morfina wykazuje działanie nie tylko przeciwbólowe, ale także przeciwkaszlowe i przeciwbiegunkowe. Należy do opiatów, podobnie jak heroina, kodeina, metadon czy kompot makowy.

1. Morfina jako lek

Morfina, analogicznie jak inne leki opioidowe, powoduje wzrost tolerancji na przyjmowane dawki – by uzyskać takie same efekty jak na początku zażywania, należy brać coraz więcej. W medycynie używa się chlorowodorku morfiny w postaci tabletek i siarczanu morfiny do iniekcji. Morfina może być podawana domięśniowo, podskórnie, doustnie, rzadziej – dożylnie i doodbytniczo. Morfina cechuje się krótkim czasem półtrwania, dlatego by utrzymać działanie przeciwbólowe leku, należy często podawać kolejne dawki, co grozi rozwojem uzależnienia. Morfina jest jednym z najsilniejszych środków znieczulających, stosowanym najczęściej w opiece paliatywnej i w przypadku pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową. Potencjału przeciwbólowego morfiny nie da się ocenić. Jest to lek bardzo silny, pomagający na prawie każdy rodzaj dolegliwości bólowych.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Leki przeciwbólowe, które można kupic bez recepty"

Morfina nigdy nie jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu bólu. Stosuje się ją raczej tam, gdzie inne leki nie są już w stanie pomóc. Krótkotrwałe stosowanie morfiny może być konieczne w celu uśmierzania bólu okołooperacyjnego, po zawale lub niedokrwieniu mięśnia sercowego, ciężkich urazach klatki piersiowej z uszkodzeniem oskrzeli i płuc czy w zespołach bólowych z męczącym kaszlem. Czasami istnieje konieczność kojarzenia morfiny z innymi lekami przeciwbólowymi (np. z paracetamolem), sterydami albo lekami przeciwdepresyjnymi. Morfina zmniejsza wrażliwość na przykre bodźce i wykazuje niekiedy działanie euforyczne. W Polsce jest produkowana legalnie i nielegalnie. W oficjalnym obrocie jest dostępna na receptę (recepty z tzw. czerwonym paskiem, wystawiane tylko przez uprawnionych lekarzy) w postaci tabletek lub ampułek z bezbarwnym płynem. Nielegalnie można kupić morfinę w postaci proszku o kolorze białym, różowym, szarym lub brunatnym. Wyglądem może przypominać sypki cement. Morfina nie cieszy się w Polsce popularnością. Najczęściej sięgają po nią osoby uzależnione od opiatów.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

2. Morfina jako narkotyk

Morfina, według klasyfikacji, należy do grupy opiatów i opioidów, czyli alkaloidów, które otrzymuje się z maku lekarskiego lub drogą syntetyczną. Najwięcej alkaloidów znajduje się w opium, czyli „mleczku makowym”. Do opiatów, oprócz morfiny, zalicza się: heroinę, kodeinę, tebainę, narceinę, papawerynę, kompot makowy (polską heroinę), metadon, fentanyl i dolargan. Opiaty są bardzo niebezpieczne, o dużym potencjale uzależniającym. Na początku pojawia się zwykle uzależnienie psychiczne, potem fizyczne. W sidła nałogu można wpaść już po kilkakrotnym zażyciu nawet niewielkich dawek narkotyku. Rozwój uzależnienia od morfiny jest tym łatwiejszy, iż w pierwszym okresie zażywania człowiek odczuwa tylko pseudopozytywne skutki działania środka, do których należą: zniesienie bólu, odprężenie, zadowolenie, spokój, błogostan i stany euforyczne. Tragiczne konsekwencje uzależnienia pojawiają się potem.

Warto pamiętać, że opiaty należą do najbardziej wyniszczających narkotyków. Powodują około 50% zgonów wskutek przedawkowania. Szacuje się, że „opiatowiec” nie przeżywa dłużej niż 8 lat od pierwszego zażycia narkotyku, a często umiera już po pierwszym zażyciu środka. Ludzie uzależnieni od opiatów to wraki, których potrzeby ograniczają się tylko do zdobycia kolejnej działki narkotyku. Przerażają widokiem, nie dbają o swój wygląd ani higienę, są w stanie popełnić każdą niegodziwość, by zdobyć narkotyk. Morfinizm i nielegalna produkcja „polskiej heroiny” spowodowały, że w społeczeństwie utrwalił się stereotyp narkomana – brudasa, degenerata i obdarciucha. Warto pamiętać jednak, że uzależnienie od przeciwbólowych leków opioidowych jest w Polsce rzadkie. Sporadyczne przypadki to pracownicy służby zdrowia, którzy mają dostęp do morfiny i jej pochodnych – morfina to lek ścisłego zarachowania, na receptę. Uzależnienie od opioidów dotyczy raczej stosowania innych substancji z tej grupy, takich jak heroina, brown sugar i kompot makowy. Narkomania w formie morfinizmu to już raczej przeszłość. U osób, które przyjmowały narkotyczne środki przeciwbólowe leczniczo, tolerancja rozwija się wolniej, gdyż proces leczenia kontrolują specjaliści. Po gwałtownym odstawieniu może pojawić się słabo nasilony zespół abstynencyjny.

Zobacz także:

3. Uzależnienie od morfiny

Morfina daje podobne skutki uzależnienia i efekty działania, jak inne rodzaje opiatów. Ofiarami morfiny padają najczęściej osoby, które są zmuszone do jej zażywania wskutek choroby. Przykładem są setki tysięcy żołnierzy z okresu I i II wojny światowej, którym masowo podawano morfinę jako środek przeciwbólowy, np. w czasie amputacji kończyn. Morfinizm był popularny również na przełomie XIX i XX wieku wśród bohemy. Biorąc pod uwagę proporcje wagowe, morfina działa nawet do 20 razy silniej niż opium. Dawka śmiertelna morfiny to 0,1-0,2 mg/kg przy iniekcji dożylnej i 0,2-0,4 mg/kg doustnie. Do negatywnych skutków działania morfiny zalicza się:

  • zmniejszenie uczucia głodu i potrzeb seksualnych,
  • spowolnienie ruchowe,
  • senność, osłabienie i potliwość,
  • apatię, brak motywacji, osłabienie woli, rozleniwienie,
  • zanik obowiązkowości i zawężenie zainteresowań,
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego – nudności, wymioty, zaparcia,
  • zaburzenia oddychania,
  • zatrzymanie moczu,
  • bradykardię,
  • spadek ciśnienia tętniczego,
  • zwężenie źrenic i słabą reakcję na światło,
  • niezborne ruchy,
  • bełkotliwą mowę,
  • otępienie i zmiany osobowości,
  • objawy psychotyczne (omamy, urojenia).
5 najczęstszych błędów popełnianych podczas zażywania środków przeciwbólowych
5 najczęstszych błędów popełnianych podczas zażywania środków przeciwbólowych [6 zdjęć]

Według GUS statystyczny Polak kupuje 34 opakowania leków przeciwbólowych rocznie i przyjmuje cztery tabletki...

zobacz galerię

Długotrwałe przyjmowanie morfiny powoduje impotencję, ubytek masy ciała, bezsenność, problemy z wydalaniem stolca (kamienie kałowe), spadek odporności, zaawansowaną próchnicę zębów, zanik żył powierzchniowych, zmiany zapalne skóry, zaburzenia menstruacji, uszkodzenia narządów miąższowych (wątroby, trzustki itp.). Typ morfinowy i objawy opioidowego zespołu abstynencyjnego obejmują: wzrost ciśnienia krwi, wzrost tętna, wzrost temperatury ciała, gęsią skórkę, wysięk z nosa, łzawienie, ziewanie, wzmożoną potliwość, drżenie mięśniowe, dreszcze. Objawy odstawienne przypominają na początku silną grypę i są bardzo nieprzyjemne. Głód psychiczny związany z zażywaniem opiatów, w tym morfiny, jest bardzo silny, dlatego staje się dominującym czynnikiem, który prowadzi do upośledzenia życia i podporządkowania wszystkiego przyjmowaniu narkotyku. Długotrwałe zażywanie opiatów oznacza niewyobrażalne spustoszenie w organizmie i zgon.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Uzależnienie od marihuany

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!